Wie fysiek edelmetaal koopt, merkt al snel dat goud fiscaal anders wordt behandeld dan zilver, platina en palladium. Dat verschil zit in de omzetbelasting, beter bekend als btw. Dit artikel legt uit waarom dat zo is, aan welke voorwaarden goud moet voldoen om onder de vrijstelling te vallen, en wat dat betekent voor de prijs die u uiteindelijk betaalt.
Waarom beleggingsgoud is vrijgesteld van btw
Binnen de Europese Unie geldt voor goud dat voldoet aan de definitie van “beleggingsgoud” een btw-vrijstelling. Deze regeling is Europees geharmoniseerd en in Nederland uitgewerkt door de Belastingdienst. De gedachte erachter is dat goud in deze vorm vooral als waardeopslag en beleggingsmiddel wordt gebruikt, niet als verbruiksgoed, en dat het heffen van btw daarover de doorstroming van goud als beleggingsproduct binnen de interne markt zou belemmeren. Voor gewoon sieradengoud, tandheelkundig goud of goud dat niet aan de eisen voldoet, geldt de vrijstelling niet: dat blijft belast tegen het gebruikelijke tarief.
De voorwaarden voor de vrijstelling
Niet elk stuk goud is automatisch “beleggingsgoud” in fiscale zin. De Belastingdienst hanteert hiervoor specifieke eisen, die verschillen voor baren en munten.
Voor staven en plaatjes geldt:
- een zuiverheid van ten minste 995/1.000;
- een gewicht dat op de goudmarkten wordt aanvaard (de gangbare standaardgewichten waarin baren worden verhandeld).
Voor munten gelden vier voorwaarden tegelijk:
- een zuiverheid van ten minste 900/1.000;
- geslagen na het jaar 1800;
- in het land van herkomst een wettig betaalmiddel of dat geweest;
- normaliter verkocht voor een prijs die de marktwaarde van het goud in de munt met niet meer dan 80% overschrijdt.
Bepaalde muntsoorten zijn daarnaast door de Europese Commissie op een lijst geplaatst en kwalificeren daarmee automatisch als beleggingsgoud. Een handelaar in beleggingsgoud heeft in beginsel geen recht op aftrek van voorbelasting, maar kan er in bepaalde gevallen voor kiezen om alsnog btw te berekenen; dan geldt wel volledig recht op aftrek.
Voldoet een gouden product niet aan bovenstaande eisen — bijvoorbeeld omdat de zuiverheid lager is, of omdat een munt na 1800 weliswaar is geslagen maar nooit wettig betaalmiddel is geweest — dan telt het simpelweg niet als beleggingsgoud. In dat geval geldt gewoon het algemene btw-tarief, net als bij zilver, platina en palladium. De vrijstelling is dus geen kenmerk van goud als metaal, maar van het specifieke product dat aan de eisen voldoet.
Zilver, platina en palladium: wel btw
De vrijstelling voor beleggingsgoud is uitdrukkelijk beperkt tot goud. Zilver, platina en palladium vallen daar niet onder, ook niet wanneer het gaat om baren of munten die qua vorm sterk op beleggingsgoud lijken. Bij de aankoop van fysiek zilver, platina of palladium betaalt u daarom in beginsel het algemene btw-tarief, dat in Nederland 21% bedraagt.
Dat deze drie metalen niet onder een vergelijkbare vrijstelling vallen, komt doordat de Europese regeling voor beleggingsgoud specifiek voor goud is opgesteld en niet automatisch doorwerkt naar andere edelmetalen. Zilver, platina en palladium worden voor de btw fiscaal behandeld als gewone goederen, ongeacht of ze als belegging of als grondstof worden gebruikt.
Er is één nuance die het vermelden waard is: voor bepaalde zilveren munten die in hun land van herkomst wettig betaalmiddel zijn, passen sommige handelaren de margeregeling toe. Bij deze regeling wordt btw niet berekend over de volledige verkoopprijs, maar alleen over het verschil tussen de inkoop- en de verkoopprijs van de handelaar. Dit kan de effectieve belastingdruk op zo’n munt verlagen, maar de regeling werkt anders dan de vrijstelling voor goud en is niet op elk zilverproduct van toepassing. Vraag bij twijfel na bij de aanbieder hoe de btw op een specifiek product is verwerkt.
Wat betekent dit voor de prijs
Het onderstaande overzicht zet de fiscale behandeling van de vier edelmetalen naast elkaar.
| Metaal | Btw bij aankoop als baar |
|---|---|
| Goud (dat aan de eisen voldoet) | Vrijgesteld |
| Zilver | Algemeen tarief, met mogelijke margeregeling voor bepaalde munten |
| Platina | Algemeen tarief |
| Palladium | Algemeen tarief |
Dit verschil heeft direct effect op wat u voor hetzelfde investeringsbedrag terugkrijgt. Bij goud betaalt u de spotprijs plus de premie van de handelaar, zonder btw daar bovenop. Bij zilver, platina en palladium komt het algemene btw-tarief nog boven op de prijs inclusief premie, wat het aanschaffen van diezelfde metalen naar verhouding duurder maakt dan bij goud het geval zou zijn bij een vergelijkbare investering. Dat is een van de redenen waarom particuliere beleggers die puur op fiscale efficiëntie letten, vaker voor goud dan voor zilver kiezen — al spelen ook andere overwegingen, zoals spreiding en prijsniveau per eenheid, hierbij een rol.
Wilt u de prijzen van de vier metalen inclusief eventuele btw naast elkaar zien, gebruik dan de vergelijker om de actuele totaalprijs per aanbieder te bekijken.